Słów kilka o ochronie niezarejestrowanego wzoru przemysłowego.

Temat rzadko poruszany, a istotny bowiem nie wszystkie wzory (design) zostają zgłoszone do ochrony w Urzędzie Patentowym RP, a co za tym idzie nie korzystają z „dobrodziejstw” Prawa własności przemysłowej. Z pomocą w takiej sytuacji przychodzą przedsiębiorcom przepisy Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, w szczególności produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i usługach – w interesie publicznym, przedsiębiorców oraz klientów.
(art. 3 )

A jaki jest stosunek przepisów prawa ochrony własności przemysłowej do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji?

Prawo własności przemysłowej chroni prawo podmiotowe osoby, która uzyskała rejestrację wzoru przemysłowego, podczas gdy ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji chroni rynek jako całość i ma na celu zapewnienie swobodnego, niezakłóconego i uczciwego działania konkurencji.

Różny zakres ochrony tych ustaw oczywiście nie oznacza, że przepisy tych ustaw wzajemnie się wyłączają:

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, chroniąc rynek jako całość, służy też ochronie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego w tym sensie, że przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mogą być samodzielną podstawą ochrony, gdy chodzi o wzór przemysłowy nie korzystający z prawa rejestracji.

Warto dodać, że przepisy Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji mogą także uzupełniać ochronę uzyskiwaną na podstawie prawa własności przemysłowej, gdy chodzi o wzór przemysłowy zarejestrowany.

strum

 

O samej Ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Celem samej Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest nie tylko zwalczanie, lecz także zapobieganie nieuczciwej konkurencji i dlatego już samo zagrożenie interesu przedsiębiorcy lub klienta albo interesu publicznego uzasadnia, oczywiście jeśli spełnione są inne przesłanki, powstanie roszczenia, przede wszystkim o zaniechanie niedozwolonych działań.

Z roszczeniem tym wystąpić może, w zależności od okoliczności sprawy, przedsiębiorca, którego interes jest zagrożony, krajowa lub regionalna organizacja przedsiębiorców w razie zagrożenia interesów przedsiębiorców.

Najczęściej przedsiębiorca taki uznaje, że jego niezarejestrowany wzór przemysłowy został podrobiony. Inaczej ktoś dopuścił się czynu naśladownictwa.

Co do zasady, według art 13 Ustawy:

Czynem nieuczciwej konkurencji jest naśladowanie gotowego produktu, polegające na tym, że za pomocą technicznych środków reprodukcji jest kopiowana zewnętrzna postać produktu, jeżeli może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu.

photo-1436915947297-3a94186c8133

Należy pamiętać, że naśladowanie cudzego produktu nie jest zawsze czynem nieuczciwej konkurencji!

Nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji naśladowanie cech funkcjonalnych produktu, w szczególności budowy, konstrukcji i formy zapewniającej jego użyteczność.

Bezwzględny zakaz naśladownictwa produktów wytwarzanych przez innego przedsiębiorcę prowadziłby do powstania nieograniczonego żadnym terminem monopolu eksploatacji określonego rozwiązania technicznego i uniemożliwiałby lub co najmniej utrudniał wchodzenie na rynek innym przedsiębiorcom, zajmującym się taką samą lub zbliżoną działalnością gospodarczą.

Pozostawałoby to w sprzeczności z porządkiem prawnym opartym na zasadzie wolności gospodarczej i regułach uczciwej konkurencji.

Samo naśladownictwo niezarejestrowanych wzorów przemysłowych innego przedsiębiorcy, nie korzystającego ze szczególnej ochrony jego praw wyłącznych (czyli takiego, który nie posiada prawa z rejestracji wzoru przemysłowego), nie jest sprzeczne z zasadami prowadzenia konkurencji i nie uzasadnia przyjęcia istnienia czynu nieuczciwej konkurencji.

Dla uznania danego czynu za czyn nieuczciwej konkurencji nie jest wystarczające stwierdzenie, że ma miejsce naśladowanie gotowego produktu (niezarejestrowanego wzoru przemysłowego), ale konieczne jest ustalenie, że może ono wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu.

Przesłanką uznania naśladownictwa za czyn nieuczciwej konkurencji jest więc wprowadzenie w błąd tych klientów, którzy są i mogą być nabywcami tego gotowego produktu (niezarejestrowanego wzoru przemysłowego), który jest przedmiotem naśladownictwa.

Należy ponadto pamiętać, że do zastosowania Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie jest konieczne, by konkretne niedozwolone (zakazane lub nieuczciwe) działanie lub zaniechanie było podjęte z zamiarem osiągnięcia zysku.

Zakazane jest szkodzenie interesom przedsiębiorców lub klientów albo narażanie ich na szkodę w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami, niezależnie od pobudek i zamiarów sprawcy czynu zakłócającego obrót gospodarczy.

koko

Jakie zatem ma roszczenia właściciel niezarejestrowanego wzoru przemysłowego?

W razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać:

1) zaniechania niedozwolonych działań;

2) usunięcia skutków niedozwolonych działań;

3) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;

4) naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych;

5) wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych;

6) zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Sąd, na wniosek uprawnionego, może orzec również o wyrobach, ich opakowaniach, materiałach reklamowych i innych przedmiotach bezpośrednio związanych z popełnieniem czynu nieuczciwej konkurencji. W szczególności sąd może orzec ich zniszczenie lub zaliczenie na poczet odszkodowania.

Zródło: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, prof. dr hab. Janusz Szwaja

Poprzedni wpis:

Następny wpis: